1,96/5
Vereniging i.o. · Heerde · Hattem · Epe
Wij bouwen aan
één samenhangend
netwerk voor de
Noord-Veluwe.
We werken aan een geclassificeerd en goed onderhouden routenetwerk voor mountainbikers en gravelrijders, ingepast in de natuur en gedragen door rijders, gemeenten en natuurpartners.
Het verhaal in het kort
- 1. Het probleemRond Heerde, Hattem en Epe zijn te weinig goede routes, en daardoor rijdt iedereen overal.
- 2. Wie wij zijnWij zijn een vereniging van rijders die opkomt voor goede routes en voor de natuur.
- 3. Word supporterHoe meer supporters, hoe sterker onze stem bij gemeenten en beheerders.
- 4. Hoe het nu werktProvincie, gemeenten, terreineigenaren en Routebureau Veluwe beslissen samen over de routes.
- 5. Nu rijdenWil je nu al rijden, dan laat de route Heerde-Hattem zien hoe het er nu bij ligt.
1. Het probleem
Rond Heerde, Hattem en Epe zijn te weinig goede routes, en daardoor rijdt iedereen overal
De routes zijn verouderd en voor gravel ligt er niets
In Heerde en Hattem ligt elk één MTB-route. Rijders geven ze gemiddeld een 1,96 en een 2,19 uit 5. In Epe ligt geen route, en voor gravelrijders ligt er in de hele regio geen route.
Lees meer over de routes
- De bebording is verweerd, onvolledig of verdwenen. Wie de route niet kent, raakt hem kwijt.
- Het grootste deel loopt over brede paden die je deelt met ruiters.
- De routes gaan om het hoogteverschil heen: 76 hoogtemeters op 13,8 kilometer in Heerde.
- Er ligt geen meter aangelegde singletrack.
2,19/5
MTB-route Hattem
Wat rijders erover schrijven
- “Saaie route, veel ruiterpad.”
- “Geen single tracks. Veel mul zand.”
- “Dit is geen MTB-route, meer gravel.”
- “Routeaanwijzingen zijn matig zichtbaar of ontbreken.”
Gemiddelde beoordelingen en reacties van gebruikers op mtbroutes.nl.
Door de zonering mag je in de helft van het bos alleen nog op een gemarkeerde route mountainbiken
De provincie Gelderland heeft de Veluwe in 2022 verdeeld in zones met elk eigen regels. In de rustige zones mag je op de paden fietsen, maar mountainbiken alleen op een gemarkeerde route. In Heerde, Hattem en Epe is dat bijna de helft van het natuurgebied. Er liggen daar twee gemarkeerde routes.
Wat er per zone mag
- Zone A en B: fietsen en mountainbiken op de paden.
- Zone C: fietsen op de paden, mountainbiken alleen op een gemarkeerde route.
- Zone D: geen toegang van 15 maart tot 15 juli.
- Zone D*: het hele jaar geen toegang.
- Buiten de paden rijden mag alleen in zone A, met toestemming van de beheerder.
Lees de achtergrond over de zonering →
Lees meer over de zonering
Voor gravelrijders is niet vastgelegd of zij als fietser of als mountainbiker gelden. Het zoneringsplan noemt mountainbiken en gravel samen “terreinfietsen” en zegt dat dit onderwerp nog verder uitgewerkt moet worden.
Wat er op een pad precies mag, staat op het bord van de terreineigenaar bij de ingang. Die regels verschillen per eigenaar. Soms mag je op alle paden fietsen, soms alleen op aangewezen fietspaden en routes.
- 49% van het gezoneerde gebied in Heerde, Hattem en Epe is zone C of C*.
- 22% is zone A of B.
- 20% is zone D of D*, grotendeels defensieterrein.
- 67% van de MTB-route Heerde loopt door zone C.
Eigen berekening op de kaartgegevens van de provincie Gelderland (maart 2024) en de gemeentegrenzen van het CBS (2025). Regels uit het Recreatiezoneringsplan Veluwe ↗ (2022), pagina 14, 15 en 53.
- Zone A Intensief recreatief gebruikFietsen en mountainbiken op de paden
- Zone B Matig intensief recreatief gebruikFietsen en mountainbiken op de paden
- Zone C Rustig gebiedFietsen op de paden, mountainbiken alleen op een gemarkeerde route
- Zone C* Zeer rustig gebiedFietsen op de paden, mountainbiken alleen op een gemarkeerde route
- Zone D Dicht in het broedseizoenVan 15 maart tot 15 juli geen toegang
- Zone D* Jaarrond dichtGeen toegang (o.a. defensieterrein)
- Overig Niet in de zoneringRegels van de eigenaar
- Roze lijn Gemarkeerde MTB-route
Bron: provincie Gelderland, Recreatiezonering Veluwe (vastgesteld 2022, kaartgegevens maart 2024). Routes: OpenStreetMap-bijdragers. Vereenvoudigd kaartbeeld, exacte grenzen staan op de officiële kaart van de provincie ↗.
Zonder goede routes zoekt iedereen zijn eigen weg
Rijders verspreiden zich over het hele gebied. Ze weten niet waar een broedgebied ligt of waar een pad kwetsbaar is. Een goede route trekt rijders naar de plekken waar het kan. Nu is niemand verantwoordelijk voor de kwaliteit en het onderhoud van de routes.
Voor mountainbikers is er per persoon veel minder route dan voor wandelaars en ruiters
Per ruiter ligt er in onze regio 157 meter route, per wandelaar 70 meter, per mountainbiker 20 meter en per gravelrijder niets.
Bekijk de berekening
Meter route per recreant, in ons eigen werkgebied
Heerde, Hattem en Epe samen: 65.932 inwoners. Het aantal beoefenaars per sport is geschat door de landelijke deelnamecijfers op dat inwonertal toe te passen. Omdat we voor elke groep dezelfde aanname gebruiken, is de onderlinge vergelijking betrouwbaar.
| Activiteit | Meter route per recreant |
|---|---|
| Paardrijden | |
| Recreatief fietsen | |
| Wandelen | |
| Mountainbiken | |
| Gravel |
Inwonertal per 2026: Heerde 19.325 · Hattem 12.822 · Epe 33.785. Deelnamecijfers landelijk: wandelen 65% van de bevolking · recreatief fietsen ~11 mln · mountainbiken ~500.000 · gravel ~250.000 · paardrijden ~350.000 recreatieve ruiters. Route-km: recreatief fietsen ± 4.250 (Routebureau Veluwe) · wandelen ~3.000 (schatting 2.000-4.000) · paardrijden ~200 (schatting 100-300) · mountainbiken 37,0 (exact) · gravel 0. Bronnen: Wandelnet 2024 · Fietsplatform Routedatabank 2025 · NTFU Wielersportmonitor 2023 en Visiedocument 2035 · Sectorraad Paarden 2023 · KNHS · CBS · eigen Plan van Aanpak Heerde-Hattem H1 2026.
2. Wie wij zijn
Wij zijn een vereniging van rijders die opkomt voor goede routes en voor de natuur
MTB Gravel Noord-Veluwe is een vereniging in oprichting, met Heerde als zetel en Heerde, Hattem en Epe als werkgebied. We rijden zelf in deze bossen en willen dat ze mooi blijven. Daarom praten we mee over routes en over natuurbehoud.
Wat we doen
- Draagvlak organiserenSupporters werven, zodat er een aantoonbare achterban is.
- Aan tafel zitten en meepratenBij de gemeenten Heerde, Hattem en Epe, Routebureau Veluwe, de provincie, de NTFU en de terreinbeheerders. Het liefst vroeg in het proces, als er nog iets te kiezen valt.
- Belangen behartigenOpkomen voor rijders en voor de natuur, met een statutair doel dat breed genoeg is om ook juridisch stand te houden.
- Meedenken over kwaliteitClassificatie naar niveau, bebording volgens de Veluwse standaard, ecologische inpassing en onderhoudsafspraken. We brengen gebiedskennis en vrijwilligers mee.
- Aanspreekpunt zijnEén adres voor gemeenten en beheerders als er iets misgaat. We spreken onze supporters en leden aan op hun gedrag.
Wat we aan anderen laten
- Het werk van anderen overnemenTerreinbeheerders en Routebureau Veluwe beheren de routes, en dat blijft zo.
- Zelf een vignet optuigenHet VeluweVignet bestaat al. We onderzoeken eerst of er iets aanvullends nodig is, samen met Routebureau Veluwe en de NTFU.
- Paden claimen van anderenGeen route ten koste van wandelaars, ruiters of natuurwaarden. We vragen een redelijk aandeel van de ruimte.
- Buiten de kaders om aanleggenGeen meter route zonder instemming van de grondeigenaar, de benodigde vergunningen en een natuurtoets.
De natuur bepaalt waar een route kan komen
Eerst ecologisch onderzoek, dan pas een tracé. Rustgebieden blijven rustgebied en aanleg gebeurt buiten het broedseizoen. We nemen de Gravel Code en de Buitencode over en spreken supporters en leden daarop aan.
Het plan in vijf fasen
Fase 0Q2-Q3 2026
Voorbereiding
Initiatiefgroep vormen, de kernkeuzes vastleggen (naam, werkgebied, zetel, bestuur) en de eerste gesprekken voeren met NTFU, Routebureau Veluwe, de gemeenten en collega-clubs.
Fase 1Q4 2026
Oprichting en aansluiting
Vereniging met volledige rechtsbevoegdheid oprichten bij de notaris, aansluiten bij de NTFU, een werkgroep met stakeholders vormen en de bestaande routes en knelpunten inventariseren.
Volgende stapFase 2Q1 2027
Visie, supporters en onderzoek
Supporters werven, een gezamenlijke visie met terreinbeheerders, de natuurtoets en het ecologisch onderzoek, en een subsidieaanvraag bij de provincie. Het lidmaatschap gaat open zodra we ritten en trailwerk organiseren.
Fase 3Q2-Q3 2027
Ontwerp en financiering
Tracékeuze en professioneel routeontwerp, juridische afspraken met grondeigenaren, vergunningen en de verkenning van het financieringsmodel, inclusief de vraag of een vignet daarin past.
Fase 4vanaf Q4 2027
Aanleg en lancering
Professionele aanleg buiten het broedseizoen, bebording volgens de Veluwse standaard, classificatie naar niveau, publicatie in OpenStreetMap en Strava, en de opening.
3. Word supporter
Hoe meer supporters, hoe sterker onze stem bij gemeenten en beheerders
Als supporter laat je zien dat je achter een goed routenetwerk op de Noord-Veluwe staat. Elke supporter telt mee in onze gesprekken met de gemeenten, Routebureau Veluwe en de terreinbeheerders. Je krijgt updates over de voortgang. Aan supporter worden zijn nu geen kosten verbonden en je zit nergens aan vast.
Zodra de vereniging ritten en trailwerk organiseert, gaat het lidmaatschap open. Supporters krijgen dan het aanbod om lid te worden.
4. Hoe het nu werkt
Provincie, gemeenten, terreineigenaren en Routebureau Veluwe beslissen samen over de routes
- Provincie GelderlandHeeft de recreatiezonering vastgesteld en bekijkt in 2026 hoe de uitvoering verloopt.
- Gemeenten Heerde, Hattem en EpeBepalen het lokale beleid en zijn zelf eigenaar van natuurgebied. Heerde onderzoekt onder meer de paden en het fietsverkeer in zijn bossen.
- TerreineigenarenStaatsbosbeheer (onder meer het Zwolse Bos), Geldersch Landschap & Kasteelen en particuliere landgoederen. Zij voeren de zonering uit en bepalen de regels op hun borden.
- Routebureau VeluweWerkt aan één MTB-netwerk voor de hele Veluwe, met een vaste standaard voor routes en bebording.
- NTFUDe landelijke fietsbond, die meepraat over de regels voor mountainbiken op de Veluwe.
In onze regio zit nog geen vereniging van rijders aan tafel. Die plek willen wij innemen.
5. Nu rijden
Wil je nu al rijden, dan laat de route Heerde-Hattem zien hoe het er nu bij ligt
De route Heerde-Hattem combineert de twee bestaande lussen tot één rit van 40,3 km. Hij start bij de parkeerplaats bij de kiosk en schaapskooi in Heerde. Als mountainbikeroute is hij niet spannend. Voor gravel is hij prima.
Vragen
Onze standpunten over natuur, drukte, vignet en de gemeente
Wordt de natuur hier niet de dupe van?
Dat risico is reëel en we nemen het serieus. Daarom draaien we de gebruikelijke volgorde om: eerst ecologisch onderzoek en de natuurtoets, dan pas een tracé. Rustgebieden en kwetsbare vegetatie vallen af voordat er iets op de kaart komt. Aanleg gebeurt buiten het broedseizoen.
Waar geen goede route ligt, ontstaan wilde paden. Een aantrekkelijk en goed bebord netwerk houdt rijders weg van kwetsbare plekken. In de praktijk werkt dat beter dan een verbodsbord.
Nemen jullie het werk van terreinbeheerders en Routebureau Veluwe over?
Nee. Aanleg, beheer en exploitatie liggen bij de partijen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Wij organiseren de rijders. We brengen een achterban met een mandaat mee, plus gebiedskennis, vrijwilligers en één aanspreekpunt.
Concreet betekent dat: draagvlak organiseren, aanschuiven bij de gesprekken die er al zijn, meepraten over kwaliteit en inpassing, en opkomen voor rijders en natuur. We zijn gesprekspartner van de beheerders.
Waarom een vereniging en geen stichting?
Omdat het mandaat van de rijders zelf moet komen. We willen namens hen spreken bij gemeenten, provincie en terreinbeheerders. In een vereniging kiezen de leden het bestuur en legt het bestuur verantwoording aan hen af. Een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid kan ook aansluiten bij de NTFU, subsidie aanvragen en de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders beperken.
We starten met een kleine groep leden en een brede kring van supporters. Het lidmaatschap gaat open zodra we ritten en trailwerk organiseren. Supporters krijgen dan het aanbod om lid te worden.
Wat vragen jullie van de gemeente?
In deze fase vooral medewerking: meedenken over tracés, ons in contact brengen met grondeigenaren en aansluiten op het gemeentelijk beleid, het omgevingsplan en het regionale routebeleid van Routebureau Veluwe. We vragen nu geen structurele bijdrage aan het onderhoud. Hoe dat betaald wordt, werken we uit in het financieringsmodel.
Komt er een extra vignet bij?
Alleen als daar een goede reden voor is. Het VeluweVignet bestaat al, en de NTFU waarschuwt terecht voor wildgroei aan vignetten. In fase 3 onderzoeken we of een aanvullende bijdrage nodig is. Zo ja, dan kijken we eerst of aansluiten bij het VeluweVignet de betere keuze is. Dat stemmen we vroeg af met Routebureau Veluwe.
Waarom niet gewoon de bestaande routes opknappen?
Dat doen we ook, als eerste stap. Classificatie, eenrichtingsverkeer en betere bebording op de bestaande lussen leveren het snelst en het goedkoopst resultaat op. Twee losse lussen van samen 37 km, zonder singletrack en met een kilometer bos ertussen, zijn daarmee alleen nog geen netwerk.
Wordt het drukker in het bos?
De rijders zijn er al. Wat verandert, is waar ze rijden en hoe voorspelbaar dat is. Gescheiden routes in één richting met duidelijke bebording geven minder conflicten met wandelaars en ruiters. En de gemeente of een beheerder heeft één adres als er iets misgaat.
En Epe? Daar staat nog niets op de kaart.
Klopt. Epe hoort bij ons werkgebied, maar daar ligt nog geen route. We streven naar minimaal één goede, geclassificeerde route per gemeente.
Wanneer kan er gereden worden?
Op de bestaande routes kun je nu al rijden. Nieuwe delen van het netwerk komen op zijn vroegst in de tweede helft van 2027, en alleen als onderzoek, vergunningen en afspraken rond zijn. We noemen liever een realistisch jaartal dan een snel jaartal.
Wie betaalt straks het onderhoud, en komt er een vignet?
Beheer en onderhoud van routes liggen op de Veluwe bij de terreineigenaren en Routebureau Veluwe. Er is al een vrijwillig VeluweVignet, sinds januari 2026 te koop. In fase 3 (2027) onderzoeken we met onze leden, Routebureau Veluwe en de NTFU of daarbovenop iets aanvullends nodig is. Er is nu geen vignet, geen tarief en geen verplichting.